Ngược dòng thời gian về gần hai thế kỷ trước, sử sách trong cuốn “Đại Nam Nhất Thống Chí” dưới thời vua Tự Đức (1848 – 1883) đã tôn vinh sự hiện diện đầy kiêu hãnh của cây chè Đại Từ trên bản đồ sản vật nước nhà. Trải qua ngót nghét 200 năm dâu bể, gốc chè ấy vẫn bám sâu vào lòng đất, lặng lẽ chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử.
Người ta vẫn thường truyền tai nhau câu nói vang danh khắp cõi Nam: “Chè Thái, Gái Tuyên”. Nhưng ít ai biết rằng, đối với những vị lão thành cách mạng từ muôn nẻo đường đất nước từng về gắn bó với vùng an toàn khu (ATK) lịch sử, câu nói ấy còn chở che cả một trời kỷ niệm. Nơi mảnh đất Hoàng Nông xưa – cái tên “xã Chiến Đấu” kiên cường một thuở – chén trà Đại Từ đã sưởi ấm bao đêm đông lạnh giá, trở thành người bạn tri kỷ của những tâm hồn ái quốc.
Để rồi khi hòa bình lập lại, non sông nối liền một dải, những người chiến sĩ năm ấy đã dành cả quãng đời 20 – 30 năm thanh xuân còn lại chỉ để đi tìm lại một thứ duy nhất: “Vị Trà Đại Từ Xưa” – cái vị chát đượm ngọt hậu, mộc mạc mà da diết khôn nguôi.
